6 . مرحوم علامه ميرزا محمّد على مدرس خيابانى ( د . 1373 ه . ق ) نيز مىنويسد : « كتاب جواهر الكلام او نسبت به فقه جعفرى مانند بحار الانوار مجلسى است نسبت به اخبار اهل بيت عليهم السّلام ، كه تمامى فروعات فقهيه را از اول تا آخر با ادلهء آنها با كمال دقت‌نظر استقصا كرده و در استيفاى جزئيات دقيقهء احكام فقهيه و رد آنها بر اصول مقررهء دينيه و تطبيق احكام نادره غير معنونه با ادلهء شرعيه بىنظير ، و با تأليف اين كتاب مستطاب . . . . اكابر علما را رهين قلم خود نموده و تماما خوشه‌چين آن خرمن كمال و علوم دينيه بوده ، و هركس به اندازهء فهم خود سنبلى چيده و به مقدار استعداد و شناى فكرى خود گوهرى از آن درياى بىپايان التقاط مىنمايد » . « 1 » 7 . مرحوم علامه شيخ محمّد رضا مظفر ( د . 1383 ه . ق ) مىفرمايد : « كتاب جواهر الكلام دايرة المعارف فقهى است كه بر تمام مجموعه‌هاى فقهى پيشينيان از نظر گستردگى و جمع و ترتيب و احاطه و تسلط ، بر گفتار و دلايل اقوال فقهاء چيره شده است ، و به خاطر همين ، موفقيت بىمانندى - در روى آوردن دانشمندان و اهل تحقيق بدان - نصيب كتاب شده است » . « 2 » 8 . مرحوم علامه شيخ آقا بزرگ تهرانى ( د . 1389 ه . ق ) نيز مىفرمايد : « مشهورترين آثار شيخ جواهر الكلام است . اين كتاب از آيات فقه جعفرى و ستارگان آسمان دانش است ، آوازهء شهرتش كران تاكران عالم را پر كرده و از سرچشمهء دانشش بزرگان دانشمندان سيراب گشته‌اند » . « 3 » نيز مىنويسد : « در گنجينه‌هاى ملوك و پادشاهان بعضى از جواهرات كتابش يافت

--> ( 1 ) . مدرس خيابانى ، ريحانة الادب ، ج 2 ، صص 419 - 420 . ( 2 ) . مظفر ، مقدمهء جواهر ، ج 1 ، ص 13 . ( 3 ) . تهرانى ، كرام البررة ، ج 1 ، ص 313 .